امام صادق(ع) و انديشه‏هاى صوفيان

 

ازجمله تفكراتى كه در زمان امام صادق(ع) پيدا شد و كم‏كم شكل‏گرفت، جريان خطرناك و انحرافى صوفيگرى بود، كه با ظاهرى‏فريبنده دست‏به عوام فريبى و گمراه كردن مردم زد.

پاسخ به دو شبهه در زمينه وحي

1. آيا ممكن است پيامبري، درآغاز بعثت به خود گمان ناروا برد و در آن چه بر او پديد گشته است شك و ترديد نمايد؟

2. آيا امكان دارد كه گاه شيطان , در امر وحى دخالت كند و تسويلات خود رابه صورت وحى جلوه دهد؟
 

 

راه مقابله با شک و ترديد

سوال:برای مقابله با شبهات و رسیدن به یقینی که هیچ شکی نتواند در ان خللی ایجاد کند غیر از مطالعه  و تحقیق چه کار باید انجام داد.

پاسخ:تحقیق و مطالعه پنجاه درصد راه است . پنجاه درصد مابقی  بستگی به عمل انسان دارد . یعنی انسان  باید هم محقق باشد هم متحقق. محقق کسی است که از نظر علمی  عمیقا تحقیق نموده و مطالب را برای خود حل نموده است ولی متحقق کسی است که انچه را فهمیده باور کرده و به ان عمل می کند. اگر کسی عالم محض بود ولي به علم خود باور نداشت و به ان عمل نکرد کم کم دچار شک و شبهه می شود.

ما یک فهم داریم یک باور ، یعنی بعد از اینکه در مورد چیزی تحقیق و مطالعه انجام دادیم و حقیقت ان برای ما ثابت شد  ان را فهميده ايم  ولی می توانیم ان را باوركنيم ويا از روی لجاجت بگوییم ان را باور و قبول ندارم  . گاهی دو نفر با هم بحث می کنند و با اینکه یکی برای دیگری حق را روشن می کند ولی این شخص از روی لجاجت زیر بار نمی رود؛يعني نفس به قدري شرور مي شود كه مي تواند در برابر۴=۲۲×  بايستد و بگويد باور ندارم با اينكه فهميده است.

براي اينكه به شك وشبهه مبتلا نشويم بايد انچه را فهميده ايم باور و عمل كنيم. تا عمل در كار نباشد يقين حاصل نمي شود.براي نجات از وسوسه و شبهه  بهترين راه اين است كه هر چه را فهميديم عمل كنيم و باوركنيم و پا روي نفس بگذاريم.

 

امام صادق (ع) رابطه معرفت(فهم) و عمل را اينگونه بيان مي فرمايد:

«معرفت نيست مگر با عمل و هر كس معرفت پيدا كرد به عمل راهنمايي مي شود پس هر كس عمل ندارد معرفت ندارد.»

(اصول كافي)